Allah MГјtekebbir' dir.

Bu ismin manasД±; Allah’Д±n, azameti ve bГјyГјklГјДџГј, ancak kendi zatД±na layД±k gГ¶rmesi ve her hadisede bГјyГјklГјДџГјnГј gГ¶stermesidir.

Bu itibarla bu isim; depremlerle yeryüzünün sallanmasında, bulutlara başları değen dağlarda, sema denizinde yüzen yıldızlarda, ağaçları kökünden koparıp savuran hortum ve fırtınalarda, gök gürlemesinde ve çakan şimşeklerde ve kendisinde büyüklük ve azamet görünen her eserde tecelli eder.

Allah’Д±n niГ§in MГјtekebbir olduДџunu ve bГјyГјklenmek niГ§in sadece Allah’a mahsus olduДџunu anlamak iГ§in ilk Г¶nce Allah’Д±n zatД±nД±n, isim ve sД±fatlarД±nД±n ve fiillerinin bГјyГјklГјДџГјnГј anlamak gerekir. Bu bГјyГјklГјk anlaЕџД±ldД±ДџД±nda Еџu kudsi hadisin sД±rrД± da anlaЕџД±lacaktД±r:

“BГјyГјklГјk ridam, azamet Г¶rtГјmdГјr. Kim bunlardan birisinde bana ortaklД±Дџa kalkД±ЕџД±rsa onu cehenneme atarД±m.”

Evet Еџimdi, Allah’Д±n MГјtekebbir ismine ulaЕџmak iГ§in zatД±nД±n, isim, sД±fat ve fiillerinin bГјyГјklГјДџГјnГј gГ¶rmeДџe Г§alД±ЕџalД±m.

BГјyГјklГјk Allah’Д±n ZatД±na Mahsustur.

Ne kadar bГјyГјk ve bГјyГјklГјk ifadesi varsa onun bГјyГјklГјДџГј yanД±nda bu ifadeler ne kadar küçüktГјr. AkД±l, Allah’Д±n bu bГјyГјklГјДџГјnГјn mahiyetini anlamaktan acizdir ki, O’nu en iyi tanД±yan GГ¶nГјllerin SultanД± (sav) bakД±n onu CevЕџen'de nasД±l vasfetmiЕџ:

"Ey gözlerin zatını idrak ve ihata edemediği,
Ey vasfedenlerin kendisini hakkД±yla vasfedemediДџi,
Ey akД±l ve anlayД±ЕџlarД±n zatД±nД± kavrayamadД±ДџД±,
Ey fikirlerin bГјyГјklГјДџГјnГј anlayamadД±ДџД±,
Ey azamet ve kibriya Г¶rtГјsГј olan… "

Evet akД±l, Allah’Д±n zatД±nД±n mahiyetini anlamaktan acizdir. Bu Еџuna benzer; Bir kitabД± gГ¶rdГјДџГјmГјzde, onu yazan katibin varlД±ДџД±nД± biliriz ve onu kabul ederiz. Ve bu katibin ilim sahibi olduДџunu biliriz. ÇünkГј kitabД± ilmiyle yazmД±ЕџtД±r; ilmi olmayan kitap yazamaz. Д°rade sahibi olduДџunu biliriz; çünkГј yazmayД±, yazmamaya tercih etmiЕџtir. Kudret sahibi olduДџunu biliriz; çünkГј kalemi tutamayan kitap yazamaz. Hayat sahibi olduДџunu biliriz; çünkГј hayatД± olmayan bir kitaba katip olamaz... Ve bunlar gibi ona ait olan bir Г§ok isim ve sД±fatД± biliriz.

Ancak onun kim olduДџu ve boyu, kilosu, rengi gibi zatД±nД±n Г¶zellikleri hakkД±nda fikir yГјrГјtemeyiz.

Aynen bunun gibi, Еџu kainat kitabД± da, bu kitabД± yazan Allah’Д±n ilmine, iradesine, kudretine, hayatД±na ve diДџer isim ve sД±fatlarД±na delalet eder. Ancak az Г¶nceki misalde kitabД±n katibi hakkД±nda fikir yГјrГјtemediДџimiz gibi, kainat kitabД±nД±n katibi olan Allah’Д±n zatД± hakkД±nda da fikir yГјrГјtemeyiz. Zira akД±llar onun zatД±nД± kavrayamaz, fikirler O’nun bГјyГјklГјДџГјnГј anlayamaz ve vehimler ve hayeller O’nun kГјnhГјne ulaЕџamaz.

Д°sim ve SД±fatlarД±nda BГјyГјktГјr

Allah’Д±n isim ve sД±fatlarД± nihayetsizdir. Kudreti, ilmi, iradesi, gГ¶rmesi, iЕџitmesi sonsuz olduДџu gibi rahmeti, ihsanД±, hikmeti ve diДџer bГјtГјn isim ve sД±fatlarД± da nihayetsizdir. Bu isim ve sД±fatlarД±n bГјyГјklГјДџГјnГј sГ¶z sultanД± olan Efendimiz (sav) ЕџГ¶yle beyan buyurmuЕџ:

"Ey Д°lmi her Еџeyi kuЕџatan,
Ey kudreti her Еџeye yeten,
Ey her şeyi engelsiz gören,
Ey her sesi iЕџiten ve cevap veren,
Ey en yГјce sД±fatlar ve en gГјzel isimler kendisine ait olan,
Ey en geniЕџ rahmetin sahibi,
Ey daimi izzet sahibi,
Ey hakimler hakimi,
Ey adillerin en adili,
Ey ikram edenlerin en kerimi,
Ey merhametlilerin en rahimi…"

Allah Fiillerinde BГјyГјktГјr

Bir terzi bir ağaca veya bir hayvana kaç günde elbise dikebilir? Öyle bir elbise dikmeli ki, ağaç ve hayvan büyüdükçe elbise de büyümeli, ne bol, ne dar olmalı. Evet bir terzi değil, dünyanın bütün terzileri bir araya gelse bir karıncaya elbise dikemez. Halbuki Allah her an milyonlarca bitki ve hayvana mükemmel elbiseler giydirerek elbise dikmek fiilindeki büyüklük ile Mütekebbir ismini göstermektedir.

Bir boyacı bir papağanı kaç günde boyayabilir? Öyle bir boya ki, renkler birbiriyle uyumlu olup, ne solmalı, ne de dökülmeli. Evet bir boyacı değil, dünyanın bütün boyacıları bir araya gelse suyun içinde yüzen bir balığa o çıkmaz boyayı vuramaz. Nerede kaldı ki bulunduğu ortama göre yedi-sekiz farklı renge bürünen ahtapotu boyayabilsinler. Halbuki Allah her mahluku en güzel renklerle boyamakla, boyama fiilindeki büyüklük ile Mütekebbir ismini göstermektedir.

Bir yönetici tek başına, yardımcısız kaç kişiyi idare edebilir? Öyle bir idare ki, onların halinden haberdar olup, seslerini işiterek ihtiyaçlarını görmeli. Halbuki öyle idareciler görüyoruz ki, binlerce yardımcısı olmasına rağmen küçük bir topluluğu idare edemiyor. Şimdi bakın Allah'ın idaresine; kainat, intizamından mükemmel bir şehir hükmüne girmiş. İçindeki her bir mahluk hikmetle idare ediliyor. Her birinin sesi işitiliyor, ihtiyacı görülüyor. İşte kainattaki mükemmel idare ile Allah idare etmek fiilinin büyüklüğü ile Mütekebbir ismini göstermektedir.

Bir marangoz ağaç ve tahtadan ancak bir masa veya sehpa yapabilir. Bakın sanatında dahi akılları hayrete düşüren Zat'a; ağaç ve tahtadan, renkleri, tatları, şekilleri, kokuları farklı binlerce meyveyi icad ediyor. Ve sanatla yaratmak fiilinin büyüklüğü ile Mütekebbir ismini gösteriyor.

Bir heykeltıraş bir taş parçasını yontarak bir heykel yapabilmek için aylarca çalışıyor. Halbuki Allah bir su damlasından saniyede dört, günde 300.000 insan yaratıyor. Hem de öyle taştan değil, cansız değil, hayat sahibi. Ve insanın yaratıldığı o saniyede, mikroplardan, bakterilerden, karıncalardan, sinek ve böceklerden ve diğer canlılardan hadsiz fertlerin de yaratıldığı ve yine o saniyede bir milyona yakın bitki nevlerinin de yaratıldığı göz önüne alınırsa, Allah'ın yaratmak fiilindeki büyüklük ile belki Mütekebbir ismi bir nebze anlaşılır.

İşte bu fiillere, beslemek, suret vermek, hayat vermek, öldürmek ve diğer fiilleri kıyas edelim. Ve Allah'ın Mütekebbir ismini bir parça da olsa anlamaya çalışalım.

Netice olarak Allah’Д±n zatД±nД±n, isim ve sД±fatlarД±nД±n ve fiillerinin bГјyГјklГјДџГј ve azametinden dolayД± Allah MГјtekebbir' dir. BГјyГјklГјДџГј ve azameti ancak kendi zatД±na layД±k gГ¶rГјr.

Madem sadece Allah MГјtekebbir' dir ve bГјyГјklenmek ona mahsustur. Kula dГјЕџen Еџu ayete kulak verip tevazu ile onun bГјyГјklГјДџГј ve azameti karЕџД±sД±nda hayretle ve muhabbetle secdeye kapanmasД±dД±r:

“ YeryГјzГјnde bГ¶bГјrlenerek yГјrГјme! ÇünkГј sen ne yeri yarabilir, nede boyca daДџlara eriЕџebilirsin.” (Д°sra, 17/37)